Teleradioeshittirish tizimlari

Kafedra mudiri:

Soatov Xoliq Sodiqovich

Qabul vaqti: Dushanba-Shanba (15:00 – 17:00)
Telefon: (0 371) 238-64-84
E-mail: soatov@tuit.uz

Kafedra tarixi

"Teleradioeshittirish tizimlari” kafedrasi 2010 yil 3 sentabrda "Antenna-fider qurilmalari” hamda "Televidenie va radioeshittirish” kafedralarining birlashishi natijasida tashkil etilgan.

"Antenna – fider qurilmalari” kafedrasiga (avvalgi Texnik elektrodinamika va antennalar) 1965 yilda "Radioaloqa va radioeshittirish” fakulteti tarkibida "Elektrotexnikaning nazariy asoslari” va "Radiotexnikaning nazariy asoslari” kafedralarining qayta tashkil etilishi natijasida asos solingan. Dastlab kafedra texnika fanlari nomzodi, dotsent Likonsev Nikolay Nikolaevich rahbarligi ostida faoliyatini boshlagan. U kafedrada elektrodinamika va antenna-fider qurilmalari o‘quv – texnik laboratoriyalarini tashkil etishda, o‘quv-uslubiy qo‘llanmalarni chop etishda katta hissa qo‘shgan.

Keyinchalik 1967-1979 yillarda O‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan fan arbobi, fizika-matematika fanlari nomzodi, dotsent Tsitovich Petr Aleksandrovich, 1979-1989 yillarda texnika fanlari nomzodi, dotsent Bezkakotova Tatyana Borisovna, 1988-2003 yillarda texnika fanlari nomzodi, dotsent Gabzalilov Galiy Faxretdinovich, 2003-2010 yillarda texnika fanlari nomzodi, dotsent Likonsev Dmitriy Nikolaevichlar kafedra mudir lavozimida faoliyat ko‘rsatganlar. Bu davr oralig‘ida kafedrada texnika fanlari nomzodi, dotsent Gan Svetlana Pavlovna, texnika fanlari nomzodi, dotsent Serova Galina Sergeevna, texnika fanlari nomzodi Solovev Evgeniy Vitalevich, o‘qituvchilar Smirnov Aleksandr Borisovich, Rusinkevich Zoya Edmundovna, Bitkov Vladimir Abramovichlar faoliyat yuritganlar.

Professor – o‘qituvchilarning tinimsiz izlanishlari natijasida: antenna-fider qurilmalarini qurish, fazalashtirilgan antenna panjaralarini loyihalash, mavjud televizion antennalarning yo‘nalganlik diagrammalarini korrektsiyalash, yirik shahar sharoitida radioto‘lqinlarning tarqalish xususiyatlarini tadqiq etish, radio va televizion eshittirish zonalarini hisoblash, radioob’ektlarning ekologik pasportlarini tayyorlash bo‘yicha amaliy va ilmiy ishlar olib borilgan. O‘quv jarayoni uchun virtual va amaliyi laboratoriya maketlari tayyorlangan va talabalarga taqdim etilgan.

Kafedrada O‘zbekiston fanlar akademiyasi akademigi,professor D.A.Abdullaev rahbarligi ostida "Onkologik kasalliklarni davolashda qo‘llash uchun mo‘ljallangan tana to‘qimalarini yo‘naltirilgan nurlar yordamida qizituvchi (gipertermiya) laboratoriya qurilmasi” yaratilgan va unga mualliflik guvohnomasi olingan. Kafedra ko‘p yillik ta’lim faoliyati va ilmiy-tadqiqot davomida (kunduzgi va sirtqi bo‘limlarda) mingdan ortiq muxandislarni-mutaxassislarni tayyorlagan. Bu mutaxassislar hozirda O‘zbekiston Respublikasi, O‘rta Osiyo Respublikalari va boshqa chet el davlatlarida faoliyat yuritishmoqda.

Uzoq yillar davomida kafedra o‘qituvchilari va aspirantlari Sankt-Peterburg davlat telekommunikatsiya universiteti (Rossiya) olimlari bilan hamdo‘stlik shartnomasi asosida raqamli radioeshittirish signallarining ko‘p nurli tarqalishi va qabul qilinishi xususiyatlarini o‘rganish ustida izlanishlar olib bordilar. Bajarilgan ilmiy ishlar natijasida kafedra o‘qituvchilari: D.N.Likonsev, V.A.Gubenko, va aspiranti Muxammed Buzeyd nomzodlik dissertatsiyalarini himoya qildilar.

So‘nggi yillarda "Teleradioeshittirish tizimlari” kafedrasi antenna – fider qurilmalari yo‘nalishiga yosh o‘qituvchilar U.X. Aripova, A.Sh.Shaxobiddinov, A.R.Yusupova kabi pedagoglar qo‘shildilar. Ko‘p yillar davomida katta o‘qituvchi V.S.Kan samarali faoliyat ko‘rsatib kelmoqda.

Kafedrada o‘quv jarayonni muvaffaqiyatli tashkil etishda turli yillarda laboratoriya mudirlari: V.N.Vorobev, T.A.Abidjanov, G.Makarenko, G.Gafurov, V.Klimushkin, F.Gafurov, A.M.Ovchinnikovlar samarali mehnat qilganlar.

Kafedra 2010 yilda "Televidenie va radioeshittirish” nomi ostida "Antenna-fider qurilmalari” kafedrasi bilan birlashtirildi, hamda 2013 yilda "Teleradioeshittirish tizimlari” nomiga o‘zgartirildi. So‘nggi davr oralig‘ida kafedraga texnika fanlari nomzodi, dotsent T.G.Raximov (2008-2011 y.), t.f.n.,dotsent V.A.Gubenko (2011-2012 y.), t.f.n.,dotsent A.A.Yarmuxamedov (2012-2013 y.), t.f.n.,dotsent Z.T.Xakimov (2013-2014 y.), katta o‘qituvchi A.Sh.Shaxobiddinovlar (2013-2014 y.) mudir etib tayinlandilar.

Dotsent T.G.Raximov rahbarligi davrida kafedraning moddiy-texnik bazasi tubdan yangilandi. Kafedraga tegishli bo‘lgan barcha auditoriyalar yangidan tashkillashtirildi , zamonaviy multimedia texnikalari bilan ta’minlandi. Magistrlar va iqtidorli talabalar uchun zamonaviy kompyuterlar bilan jihozlangan o‘quv xonasi, Sankt-Peterburg shahrida (Rossiya) ishlab chiqarilgan raqamli televidenie laboratoriya stendi bilan jihozlandi va o‘quv laboratoriya xonasi tashkil etildi. Aloqa korxona va tashkilotlarii bilan mustahkam hamkorlik o‘rnatildi. Kafedraning professor-o‘qituvchilar tarkibi yosh o‘qituvchilar bilan to‘ldirilgan.

2014yil sentabrdan texnika fanlari nomzodi, dotsent Xoliq Sodiqovich Soatov "Teleradioeshittirish tizimlari” kafedrasi mudiri lavozimida faoliyat yuritib kelmoqda.

X.S. Soatov uzoq yillar davomida soha korxonalarining rahbari, Toshkent axborot texnologiyalari universiteti o‘quv ishlari prorektori lavozimlarida faoliyat ko‘rsatgan. Ishlab chiqarishda ortirgan boy tajribasi asosida kafedraning o‘quv jarayonini boshqarishning asosli rejasi ishlab chiqildi. Professor-o‘qituvchilarga nafaqat o‘quv-uslubiy, balki ilmiy hamda tarbiyaviy ishlarni bajarishlari uchun keng imkoniyatlar yaratildi.

2016 yil kafedra professor – o’qituvchisi Raximov B.N. “Методы контроля и диагностики механических свойств конструкции на основе волоконно-оптических систем связи” mavzusidagi doktorlik dissertatsiyasini himoya qildi.

KAFEDRADA O’QITILADIGAN FANLAR

Bakalavriat:

  • "Radioto‘lqinlar tarqalishi va antenna-fider qurilmalari”
  • "Elektromagnitizm”
  • "Televidenie asoslari”
  • "Audio va video signallarga raqamli ishlov berish”
  • "Raqamli televidenie”
  • "Audio video signallarga raqamli ishlov berish”
  • "Radioeshittirish”
  • "Simsiz aloqa tizimlarida antenna va to'lqinlar tarqalishi"
  • "Elektromagnit maydonlar va to'lqinlar"

Magistratura:

  • Amaliy televideniye tizimlari
  • Audio video signallarni kodlash tizimlari

Kafedra professor o’qituvchilari

  • Soatov X.S. – kafedra mudiri, t.f.n., dotsent
  • Raximov T.G. – t.f.n., professor
  • Gubenko V.A. – t.f.n. dotsent
  • Gavrilov I.A. – t.f.n., dotsent
  • Raximov B.N. – t.f.d. dotsent
  • Kan V.S. – katta o‘qituvchi
  • Shaxobiddinov A.Sh. – katta o‘qituvchi
  • Aripova U.X. – katta o‘qituvchi
  • Axmedova A.X. – katta o‘qituvchi
  • Gaziev X.G. – assistent
  • Yusupova A.R. – assistent
  • Umarov U.A. – assistent
  • Berdiev A.A. – assistent
  • Sultonova D.E. – assistent
  • Ibragimov D.B. – assistent
  • Nosirov X.X. – assistent
  • Puziy A.N. – assistent

Kafedrada: Televidenie asoslari, Raqamli televidenie, Elektroakustika, Elektromagnetizm, Antenna-fider qurilmalari laboratoriyalari mavjud.

"Teleradioeshittirish tizimlari” kafedrasiga biriktirilgan "Televidenie, radioaloqa va radioeshittirish” yo‘nalishi bo‘yicha har yili 200 ga yaqin bakalavr talabalarining bitiruv oldi amaliyoti, ishlab chiqarish amaliyoti va o‘quv amaliyotlari tashkil etiladi. Kafedrada profesor-o‘qituvchilarining rahbarligida 100 ga yaqin bakalavrlik bitiruv malakaviy hamda 25 ga yaqin magistrlik ilmiy dissertatsiyalari himoya qilinadi.

Hozirda kafedra ilmiy hamda ilmiy-pedogogik salohiyatga ega bo‘lib, texnika fanlari nomzodi, dotsent X.S. Soatov mudirligi ostida texnika fanlari nomzodi, professor T. G. Raximov, texnika fanlari doktori B.B. Raximov, texnika fanlari nomzodi, dotsent I. A. Gavrilov, texnika fanlari nomzodi, dotsent V.A. Gubenko, katta o‘qituvchilar: V.S. Kan, U.X. Aripova, A.Sh. Shaxobiddinov, A.X. Axmedova assistentlar: A.R. Yusupova,  X.G. Gaziyev, A.A. Berdiev, D.E. Sultonova, D.B.Ibragimov, U.A.Umarov, A.N.Puziy, X.X.Nosirovlardan tashkil topgan professor-o‘qituvchilari tarkibi faoliyat yuritmoqda.

Kafedrada olib borilayotgan ilmiy, ilmiy-uslubiy ishlar

Hozirgi kunda kafedrada qator dolzarb ilmiy tadqiqotlar va muammoli ilmiy loyihalar amalga oshirilmoqda. "Разработка видеокодека для передачи цифровых изображений по каналам связи” (Aloqa kanallari bo’ylab rangli tasvirlarni uzatuvchi videokodekni ishlab chiqish), "Анализ распределения поля сигналов цифрового телевидения в Узбекистане” (O‘zbekistonda raqamli televidenie signallar maydonini tahsimlanishini tadqiq qilish), "Перспективы использования диапазона радиочастот 470-862 МГц радиоэлектронными средствами цифровой наземной радиовещательной службы республики Узбекистан” (O‘zbekiston yer usti raqamli radieshittirish xizmatlarining radioelektron qurilmalari tomonidan 470-862 MGs radiochastotalar diapazonidan foydalanish istiqbollari) nomli ilmiy-tadqiqot ishlari 2011-2013 yillarda amalga oshirilgan.

"Рaзрaбoткa передaюшиx телевизионныx aнтенн и измерительнoй aнтенны” (Uzatuvchi televizion antennalar va o‘lchov antennalarini ishlab chiqish) nomli loyiha muvaffaqiyatli nihoyasiga etkazilgan. 2015 yilga mo‘ljallangan "Raqamli teleeshittirish va mobil aloqa uchun diskret uzatish tizimlarini tadqiqot qilish” mavzusidagi ilmiy loyiha soha tomonidan moliyalashtirildi.

Kafedrada 2012-2016 yillarga mo‘ljallangan, t.f.n, dotsent X.S.Soatov rahbarligida "R-funktsiya konstruktiv metodi asosida chiziqli va nochiziqli ko‘p o‘lchovli optimallashtirishda masalalarni echish usullari va vositalarini ishlab chiqish”, 2015-2016 yillarga mo‘ljallangan t.f.n. professor T.G Raximov va t.f.n.I.A.Gavrilov rahbarligida "Разработка методов,  алгоритмов и устройств эффективного сжатия объемов видео и аудиоданных ТВ сигналов высокой четкости для узкополосных систем мобильного и  Интернет телевидение на основе ортогональных, фрактальных и нейросетевых технологий” (Ortogonal, fraktal va neyrotizim texnologiyalari asosida, yuqori aniqlikdagi televizion signallarni kichik polosali mobil va Internet televidenie tizimlari uchun uzatishda video va audio ma’lumotlarni siqish usullari , algoritmlari hamda qurilmalarini ishlab chiqish) ilmiy ishlari olib borilmoqda.

O‘zbekiston Respublikasi axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarni rivojlantirish vazirligi tashabbusi bilan an’anaviy tarzda o‘tkazib kelinadigan "Innovatsion g‘oyalar va loyihalar yarmarkasi-2015” da kafedra Toshkent axborot texnologiyalari universiteti nomidan «Antenna-fider qurilmalari» laboratoriyasida yaratilgan «Televidenie, radioeshittirish va aloqa tizimlari uchun antennalar» loyihasi bilan ishtirok etdi. hozirgi kunda ushbu loyihani amalga oshirish yuzasidan "O‘zbektelekom” AK, hamda "UzDigital TV” korxonasi bilan tegishli ishlar olib borilmoqda.

2014-2015 o‘quv yilining birinchi semestrida kafedraning "Raqamli televidenie” o‘quv xonasida "IP-TV” laboratoriyasi ishga tushirildi.

Kafedra bakalavriat va magistratura talabalarini tayyorlash tizimini yanada takomillashtirish maqsadida ishlab chiqgan "Antenna-fider qurilmalari bo‘yicha o‘quv-amaliy laboratoriya” nomli loyiha Vazirlikning Axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini rivojlantirish jamg‘armasi tomonidan moliyalashtirilmoqda. Kelajakda ushbu laboratoriyada talabalar simsiz telekommunikatsiya tizimlarining antenna-fider qurilmalari bilan ishlashda amaliy ko‘nikmalarga ega bo‘ladilar hamda sun’iy yo‘ldosh va yer usti raqamli teleeshittirish tizimlari antennalaridan foydalanishni va ularni sozlash usullarini o‘rganadilar.

"Teleradioeshittirish tizimlari” kafedrasining o‘quv-uslubiy bazasi ham yildan-yilga professor-o‘qituvchilar tomonidan chop etilgan darsliklar, o‘quv qo‘llanmalar bilan boyib bormoqda.

Jumladan, t.f.n., dotsent Sh.Z.Tajiboev muallifligida o‘zbek tilida yaratilgan "Televidenie” darsligi, "Tasvirni tiklovchi qurilma”, "Tasvirni tiklovchi tuzilma”, "Zamonaviy telekommunikatsiya atamalari lug‘ati” kabi qator o‘quv qo‘llanmalar yaratilgan.

Kafedra dotsenti M.Z.Zuparov tomonidan oxirgi o‘n yillar davomida elektroakustika va radioeshittirish kurslari bo‘yicha bir qator darsliklar, o‘quv uslubiy qo‘llanmalar, ma’ruzalar matni o‘zbek va rus tillarida tayyorlangan va chop etilgan. Novosibirsk aloqa va informatika akademiyasi (Rossiya) professori G.P.Katunin bilan hamkorlikda elektroakustikaga oid rus va o‘zbek tillaridagi o‘quv qo‘llanma, elektroakustikaga oid ruscha-o‘zbekcha lug‘at yaratilgan. T.f.n.,dotsent M.Z. Zuparovning yorqin xotirasini yod etgan holda uning muallifligida lotin alifbosida yaratilgan "Elektroakustika va arxitektura akustikasi” nomli darslik 2014 yilda nashrdan chiqarilgan.

2015 yilda t.f.n.,professor A.A.Abduazizov va t.f.n., professor T.G.Raximov muallifligidagi "Radiotexnik tizimlar”, t.f.n,dotsent D.N.Likonsev va katta o‘qituvchi A.Sh.Shaxobiddinov hammualliflikda yaratgan "Radioto‘lqinlarning tarqalishi va antenna-fider qurilmalari” nomli o‘quv qo‘llanmalar chop etilgan. X.S.Soatov tahriri ostida "Raqamli televidenie” o‘quv qo‘llanmasi chop etildi. Kafedra professor-o‘qituvchilaridan A.Sh.Shaxobiddinov, U.X.Aripova, U.A.Umarov, A.N.Puziy, X.X. Nosirovlar doktorlik dissertatsiyasi ustida ilmiy tadqiqot ishlarini davom ettirmoqdalar.