Muhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari universiteti (TATU) ekologik barqarorlikni kampus faoliyati, infratuzilmani rivojlantirish va institutsional siyosatga integratsiya qiladi. Universitet energiyadan oqilona foydalanish, suvni tejash, chiqindilarni boshqarish, “yashil kampus” tashabbuslari hamda iqlim o‘zgarishiga qarshi strategiyalar orqali o‘zining atrof-muhitga ta’sirini kamaytirish ustida doimiy ravishda ish olib boradi.
Mazkur sa’y-harakatlar milliy barqaror rivojlanish ustuvor yo‘nalishlarini qo‘llab-quvvatlaydi hamda Birlashgan Millatlar Tashkilotining Barqaror rivojlanish maqsadlariga (SDGs) hissa qo‘shadi. TATUda ekologik barqarorlik institutsional siyosatlar, operatsion dasturlar hamda kampus infratuzilmasi bo‘ylab resurslardan foydalanishni doimiy monitoring qilish orqali amalga oshiriladi.
Energiya
TATU energiya tejash dasturi hamda operatsion samaradorlik tashabbuslari orqali mas’uliyatli energiya boshqaruvini targ‘ib qiladi. Ushbu dastur universitetning barcha binolari, inshootlari va jihozlariga tatbiq etilib, energiya sarfini kamaytirish hamda samaradorlikni oshirishga qaratilgan.
Energiyani tejash choralariga energiya tejamkor yoritish tizimlaridan foydalanish, isitish va sovitish tizimlarini samarali boshqarish hamda kampus infratuzilmasi bo‘ylab elektr energiyasi iste’molini monitoring qilish kiradi. Ushbu tashabbuslar energiya talabini kamaytirishga xizmat qiladi va ekologik barqarorlikka hissa qo‘shadi.
Energiya boshqaruvi, shuningdek, universitetning kengroq iqlimiy maqsadlariga ham mos ravishda olib boriladi, jumladan issiqxona gazlari chiqindilarini kamaytirish va uzoq muddatli barqarorlik ko‘rsatkichlarini yaxshilashni o‘z ichiga oladi.
2023-yilda “Davlat oliy ta’lim muassasalarida quyosh panellarini o‘rnatish” milliy dasturi doirasida Muhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari universitetida jami 1 041 ta quyosh paneli o‘rnatildi. Shundan buyon universitet ushbu quyosh energiyasi tizimi orqali qayta tiklanuvchi energiya ishlab chiqarmoqda.
Dalillar
- Energiyani tejash dasturi: https://tuit.uz/energy-conservation-program
- Barqaror rivojlanish sahifasi (policy overview): https://tuit.uz/sustainability
Suv
TATU suv resurslaridan oqilona va samarali foydalanishni ta’minlash maqsadida o‘zining Suv boshqaruvi dasturi orqali suvni tejash amaliyotlarini joriy etadi.
Ushbu dastur suv iste’molini monitoring qilish, infratuzilmani texnik jihatdan ta’mirlash hamda suv yo‘qotilishining oldini olishni o‘z ichiga oladi. Universitet shuningdek suvni tejovchi texnologiyalarni joriy etish va talabalar hamda xodimlar o‘rtasida suvdan mas’uliyatli foydalanishni rag‘batlantirishga qaratilgan xabardorlik tashabbuslarini ham ilgari suradi.
Ushbu chora-tadbirlar suvdan samarali foydalanishni ta’minlash bilan birga, akademik va operatsion ehtiyojlar uchun ishonchli suv ta’minotini kafolatlaydi.
Muhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari universiteti (TUIT Uzbekistan) suv resurslarini samarali boshqarishga qaratilgan ilmiy loyihalar bilan milliy va xalqaro treninglar hamda konferensiyalarda ishtirok etishni davom ettirmoqda.
Ushbu faoliyatlar doirasida TATU talabasi Nuriddin Samatov Jeneva (Shveytsariya) shahrida International Telecommunication Union tomonidan Huawei bilan hamkorlikda tashkil etilgan Generation Connect Youth Leaders dasturida ishtirok etdi.
Uning innovatsion loyihasi daryo havzalari va sug‘orish kanallarida suv ifloslanishini aniqlash va oldini olishga mo‘ljallangan intellektual monitoring va boshqaruv tizimini taklif etadi. Ushbu tizim erta ogohlantirish mexanizmlarini qo‘llab-quvvatlash hamda sanoat korxonalaridan chiqariladigan kimyoviy moddalarning ekologik ta’sirini kamaytirishga yordam berishni maqsad qiladi.
Dastur Yevropa, Osiyo, Janubiy Amerika, Afrika va Yaqin Sharqdan STEM yo‘nalishlarida faoliyat yuritayotgan 30 nafar yosh tadqiqotchini tanlab oldi. Bir haftalik o‘quv jarayoni davomida ishtirokchilar shuningdek Huaweining Tsyurixdagi tadqiqot va rivojlanish markaziga tashrif buyurib, kompaniyaning eng so‘nggi texnologik tashabbuslari bilan tanishdilar. Manba.
Dalillar
- Suv resurslarini boshqarish dasturi: https://tuit.uz/water-conservation-program
- Barqarorlik sahifasi: https://tuit.uz/sustainability
Chiqindilar
TATU chiqindilarni mas’uliyatli boshqarishni chiqindi hosil bo‘lishini kamaytirish va qayta ishlash amaliyotlarini kengaytirishga qaratilgan siyosatlar hamda kampus tashabbuslari orqali targ‘ib qiladi.
Universitet qog‘oz, plastmassa va elektron chiqindilar kabi materiallarni alohida saralash hamda ularni to‘g‘ri utilizatsiya qilishni rag‘batlantiradi. Xabardorlik kampaniyalari universitet jamoasi o‘rtasida ekologik mas’uliyatli xulq-atvorni shakllantirishga xizmat qiladi.
Ushbu sa’y-harakatlar chiqindixonalarga tushadigan chiqindilar hajmini kamaytirishga va kampusda barqaror operatsion faoliyatni yaxshilashga hissa qo‘shadi.
Dalillar
- Barqarorlik siyosati (waste & recycling): https://tuit.uz/recycling-program
Yashil kampus
TATU barqaror infratuzilma hamda ekologik mas’uliyatli kampus boshqaruvi orqali “yashil kampus” muhitini rivojlantirishni qo‘llab-quvvatlaydi.
Yashil hududlar va landshaftni rivojlantirish tashabbuslari kampus bioxilma-xilligini oshirish hamda ekologik sifatni yaxshilashga xizmat qiladi. Universitet shuningdek xabardorlik dasturlari va talabalarni jalb etish tashabbuslari orqali ekologik mas’uliyatli xulq-atvorni targ‘ib qiladi.
Ushbu faoliyatlar talabalar va xodimlar uchun barqaror hamda qulay kampus muhitini yaratishga xizmat qiladi.
Iqlim bo‘yicha harakat (Iqlimga qarshi chora-tadbirlar)
TATU iqlim o‘zgarishini global muammo sifatida tan oladi va iqlim bilan bog‘liq masalalarni institutsional rejalashtirish hamda barqarorlik tashabbuslariga integratsiya qiladi.
Universitet uzoq muddatli ekologik mas’uliyatni o‘z zimmasiga olgan bo‘lib, 2040-yilgacha uglerod neytralligiga erishish maqsadini belgilagan. Iqlimga oid chora-tadbirlar energiya samaradorligini oshirish, barqarorlikka yo‘naltirilgan ilmiy tadqiqotlar hamda xabardorlikni oshirish tashabbuslarini o‘z ichiga oladi.
Akademik dasturlar, ilmiy-tadqiqot faoliyati va kampus operatsiyalari orqali TATU iqlim bo‘yicha xabardorlikni oshirishga hissa qo‘shadi hamda global barqarorlik sa’y-harakatlarini qo‘llab-quvvatlaydi.
Dalillar
- Uglerod chiqindilari / iqlim sahifasi: https://tuit.uz/our-carbon-emissions
- Barqaror rivojlanish siyosati: https://tuit.uz/sustainability