IŞLAB ÇIQARIŞ AMALIYOTI
Özbekistonda 2023-yil yanvardan 2023-yil dekabrgaça örtaça iş haqi 4 550 000 sömni (2023-yil 31-dekabr holatiga Markaziy bank kursi böyiça $368.76) taşkil etdi (https://www.goldenpages.uz/uz/zarplata/). Aholi uçun bir kişilik minimal oylik iş haqi 1 155 000 sömni (taxminan $93.63) taşkil etadi. TATUda örtaça iş haqi taxminan 5 000 000 sömni (qariyb $405) taşkil etadi, bu esa tört kişilik oilaga belgilangan minimal iş haqidan tört barobar köpdir.
Universitetda barça xodimlar, jumladan, ayollar va xalqaro xodimlar uçun kasaba uyuşmalari tan olinadi. Toşkent axborot texnologiyalari universiteti (TATU) huzuridagi Boşlanğiç kasaba uyuşmasi qömitasi (BKUQ) özining rang-barang a’zolari — professor-öqituvçilar, doktorantlar, xodimlar va uzoq yillar xizmat qilgan nafaqaxörlarning ijtimoiy, iqtisodiy va huquqiy manfaatlarini himoya qiladi. 17 nafar faol a’zodan iborat bölgan BKUQ universitet ma’muriyati bilan yaqindan hamkorlik qilib, ayollar va xalqaro xodimlar manfaatlari qarorlar qabul qiliş jarayonida inobatga olinişi ta’minlanadi (https://tuit.uz/kasaba-uyushmasi-qomitasi).
Universitet ma’muriyati xodimlarga ta’sir qiluvçi qarorlarni amalga oşirişdan avval BKUQ bilan maslahatlaşadi va tavsiyalarni öz vaqtida körib çiqadi. BKUQ a’zolari mehnat va boşqa ijtimoiy-siyosiy masalalardagi özgarişlar haqida muntazam xabardor qilinadi.
BKUQ öz a’zolarining huquqlarini millat, jins, yoş yoki diniy e’tiqodidan qat’i nazar himoya qiladi, adolatli mehnat şaroitlari, işsizlikdan himoya va erkin mehnat tanlaş huquqlarini kafolatlaydi.
Universitetda 2019-yilda qabul qilingan va 2023-yilda yangilangan iş joyidagi kamsitişga qarşi siyosat mavjud. Bu siyosat dinga, jinsiy orientatsiyaga, jinsga, yoşga, millatga yoki boşqa şaxsiy xususiyatlarga asoslangan kamsitişni qat’iyan taqiqlaydi. Şuningdek, majburiy mehnat, zamonaviy qullik, odam savdosi va bolalar mehnatiga qarşi qat’iy pozitsiyani öz içiga oladi va universitetning inson huquqlariga sodiqligini ifodalaydi (https://static.tuit.uz/uploads/1/alWFaKt0NGRHDpLW_UyQInCHumPE27pR.pdf).
Universitet barça şaxslar qadrlanadigan va hurmat qilinadigan xavfsiz, hurmatli va inklyuziv muhitni yaratişga intiladi. Siyosat kamsitişning oldini oliş böyiça aniq körsatmalar va çoralarni öz içiga oladi, masalan, majburiy anti-kamsitiş va ekspluatatsiyaga qarşi treninglar, iş joylarining muntazam baholanişi va şikoyatlarni yetkaziş uçun qulay kanallar mavjud. Har qanday bildirgan muammo jiddiy qabul qilinadi va oşkora tekşiruv orqali tezda hal qilinadi.
Kamsitmaslik va etik mehnat siyosati işga oliş, lavozimga kötariş va professional rivojlaniş jarayonlariga ham tatbiq etiladi. Bu siyosat barça xodimlar uçun teng munosabat va adolatni kafolatlaydi.
Universitet uçinçi tomon taşkilotlariga faoliyatni topşirganda ham xodimlar huquqlarining tengligini kafolatlaydigan siyosatga ega. “Tenglik, xilma-xillik va inklyuzivlik siyosati” 2021-yilda yaratilgan va 2022-yilda qayta körib çiqilgan bölib, universitetning barça xodimlar, talabalar va taşrif buyuruvçilar uçun adolatli munosabat tamoyiliga sodiqligini körsatadi, ular töğridan-töğri universitet tomonidan yoki taşqi pudratçilar orqali yollanganligidan qat’i nazar. Bu siyosat taşqi işçilarga ham içki xodimlar bilan teng huquq va himoya kafolatlarini beradi (https://tuit.uz/equality-diversity-inclusion-policy).
Universitetda ayollar va erkaklar uçun teng haq tölaş tamoyiliga asoslangan maoş tengligi siyosati mavjud. Bu siyosat iş turi va hajmidan qat’i nazar, barça xodimlarga teng maoş tölanişini ta’minlaydi. Maoş körsatkiçlari muntazam tahlil qilinadi, tafovutlar aniqlansa, tuzatişlar kiritiladi. Gender asosidagi maoş tafovutini kamaytiriş böyiça faol çoralar köriladi (https://static.tuit.uz/uploads/1/alWFaKt0NGRHDpLW_UyQInCHumPE27pR.pdf).
Maoşlar malaka, tajriba va iş faoliyatiga asoslangan bölib, jins asosida belgilanişiga yöl qöyilmaydi. Universitet doimiy ravişda maoş tizimini tahlil qilib boradi va gender tafovutlarini bartaraf etişga harakat qiladi.
Xodimlar öz huquqlari va iş haqi böyiça şikoyat yoki apellyatsiya qiliş huquqiga ega. Buning uçun inson resurslari bölimi yoki kasaba uyuşmasi orqali rasmiy şikoyat arizalari topşiriladi. Jarayon adolatli va oşkora olib boriladi, va kerak bölsa, mustaqil komissiya iştirokida hal etiladi (https://static.tuit.uz/uploads/1/apuNGLMKe3eikXt65X1AdDYKa9tVvvRt.pdf).
Universitetda barça xodimlar, jumladan, ayollar va xalqaro xodimlar uçun uyuşmalar tuziş va jamoaviy muzokaralar ötkaziş erkinligi tan olingan. Universitet mehnat kodeksi uşbu guruhlarning huquqlarini hisobga olgan holda işlab çiqilgan. Ularning ittifoqlarga a’zo böliş, jamoaviy muzokaralarda qatnaşiş va öz iş şaroitlariga ta’sir körsatadigan masalalarda iştirok etiş huquqlari kafolatlanadi.
(https://static.tuit.uz/uploads/1/ZYwlSOoH6K27FlL0E9pftiZKeJCuOJaT.pdf).
